Systeemdenken

Kijken naar patronen en relaties

Systeemdenken: wat is dat?

Systeemdenken is de basis van ons gedachtgengoed: hoe wij kijken en werken in de praktijk. Systeemdenken is gebaseerd op een aantal uitgangspunten:

  • Ontschuldigen: we kijken niet naar ‘wie is hier fout?’ , maar juist naar de onderlinge relaties en patronen binnen het geheel of systeem. Als samenwerken niet het juiste resultaat oplevert is dit meer dan eens het gevolg van een combinatie van factoren die elkaar versterken en niet van het handelen van één persoon.
  • Uitzoomen: Als systeemdenker helpen we je om naar jouw organisatie, of jouw team, te kijken als naar een geheel of systeem, dat bestaat uit samenhangende delen. Als er in één gedeelte van dat systeem iets gebeurt, heeft dat impact op de andere delen.
  • Circulaire patronen: we kijken met name naar de wisselwerking en relaties tussen mensen. Als iets één keer gebeurt, dan is dat vaak toeval. Gebeurt het een tweede keer, dan is dat opvallend. De derde keer spreken we van een patroon, dat nog vaker en in andere situaties ook voor zal kunnen komen (TOP).
patronen systeemdenken
  • Verder kijken: we stellen vaak de vraag: “Wat is de goede bedoeling achter dit patroon?” of “Wie zou er ’t meeste last van hebben als iets wordt opgelost?” of “Wie heeft de beste kansen om iets te helpen veranderen?” Door dit soort vragen te stellen en beantwoorden kijk je met een andere blik naar de onderlinge samenwerking.
  • Reframen: als je je bewust bent van een vast (denk)patroon, dan is dat meestal de eerste stap om anders te kijken en te (be)oordelen.
  • Homeostase: elk systeem kent de neiging om onder druk ‘terug te vallen’ op oude en bekende interactiepatronen. We kunnen dit voorspellen en helpen je je hier ook voordeel uit te halen.
  • Kleine, betekenisvolle stappen: wie anders kijkt, kan opnieuw beginnen. We helpen je te werken in kleine, betekenishebbende stappen. Hierdoor ben je in staat om regelmatig en flexibel te kunnen bijsturen

Systeemdenken: de voordelen

  • Je kijkt met een nieuwe, frisse blik naar je team en organisatie 
  • Je geeft iedereen in het systeem een rol en eigenaarschap in het systeem en ont-schuldigt
  • Je leert te werken met kleine betekenisvolle stappen als de beste stap naar verandering
  • Je gaat heel concreet aan de slag in het hier en nu
relaties systeemdenken

Systeemdenken: hoe werken we

We begeleiden organisaties en teams bij het vinden en duiden van versterkende en belemmerende interactiepatronen. Patronen vind je zowel  in de onderstroom (onderlinge relaties – emoties),  als in de bovenstroom (inhoud – procedures). En meer dan eens in een combinatie van beiden. Als je bereid bent om hiernaar te kijken, kun je stoppen met jezelf te herhalen. Zodra je dat doet, verandert de hele situatie. Een eerste, kleine betekenisvolle stap kan meteen veel effect hebben.

Wil je Systeemdenken leren in de praktijk? Volg dan onze incompany opleiding of kijk eens  bij de leergang.

Misschien ben je ook geïnteresseerd in onze andere incompany-opleidingen:

Meer weten over andere onderwerpen?